حق سرقفلی یکی از موضوعات مهم و پرسؤال در بین صاحبان مغازهها و مستأجران است. بسیاری از مالکها میخواهند بدانند آیا میتوانند سرقفلی ملک تجاری خود را دریافت کنند یا نه. پاسخ این سؤال بستگی به شرایط قرارداد و زمان ایجاد رابطه استیجاری دارد. در ادامه این موضوع را کاملاً ساده و بدون اصطلاحات پیچیده توضیح میدهیم.
سرقفلی یعنی چه؟
سرقفلی همان مبلغی است که مستأجر برای بهدست آوردن یک مغازه یا محل تجاری، در زمان شروع قرارداد به مالک پرداخت میکند. در واقع، مالک اجازه میدهد مستأجر اولویت استفاده و کسبوکار در آن ملک را داشته باشد و در مقابل پولی دریافت میکند.
آیا مالک میتواند سرقفلی بگیرد؟
بله، اما نه همیشه.
قانون ایران درباره سرقفلی در دو دوره زمانی متفاوت است و همین باعث میشود پاسخها تغییر کند.
🔹 ۱. قراردادهایی که بعد از سال ۱۳۷۶ بسته شدهاند
در این قراردادها، حق سرقفلی فقط زمانی وجود دارد که مالک آن را از اول در قرارداد شرط کرده باشد.
یعنی:
-
اگر مالک از ابتدا گفته باشد: «برای واگذاری ملک، مبلغی بهعنوان سرقفلی باید پرداخت شود»،
→ بله، مالک میتواند سرقفلی بگیرد. -
اگر چنین شرطی در قرارداد نباشد،
→ مالک حق ندارد سرقفلی مطالبه کند.
🔹 ۲. قراردادهای قدیمی (قبل از سال ۱۳۷۶)
در این نوع قراردادها موضوع «حق کسب و پیشه و تجارت» مطرح میشود که با سرقفلی فرق دارد.
در این موارد:
-
حتی اگر مستأجر در ابتدا پولی نداده باشد،
→ ممکن است در زمان تخلیه، مالک مجبور به پرداخت حق کسب و پیشه شود. -
بنابراین در بسیاری از قراردادهای قدیمی،
→ مالک نمیتواند از مستأجر سرقفلی مطالبه کند.
اگر مستأجر بخواهد سرقفلی را منتقل کند چه میشود؟
در قراردادهای جدید:
-
اگر مالک از اول اجازه انتقال داده باشد،
→ مستأجر میتواند سرقفلی را بفروشد و مالک فقط باید حضور داشته باشد.
در قراردادهای قدیمی:
-
برای انتقال باید یا اجازه مالک گرفته شود یا دادگاه اجازه بدهد.
نتیجهگیری ساده
برای اینکه بدانید مالک حق گرفتن سرقفلی دارد یا نه، کافی است به دو نکته توجه کنید:
✔️ ۱. تاریخ قرارداد
-
بعد از ۱۳۷۶ → سرقفلی فقط با شرط قبلی مالک
-
قبل از ۱۳۷۶ → معمولاً مالک نمیتواند سرقفلی بگیرد
✔️ ۲. متن قرارداد
اگر در قرارداد ذکر نشده باشد که مالک حق دریافت سرقفلی دارد، معمولاً چنین حقی ایجاد نمیشود.
دیدگاه شما